Het begon met rondslingerend papier

Losse, L-vormige vellen, ooit onderdeel van een rol cadeaupapier, die om onverklaarbare redenen niet meteen waren weggegooid. Supermarktbonnen van vijf maanden, drie jaar geleden. Opengescheurde enveloppen – blauw, wit, wit, wit. Post-its met cryptische zinnen als ‘p.149, Todorova, opzoeken, belangrijk’, herinnerend aan een intense studietijd. Tijd voor de papierbak, belangrijk is relatief. De bak is geen bak maar een mand met handvaten, omdat dat lekker tilt. Sowieso gaat pragmatisme voor alles, neem ik me voor, nu ik toch van alles aan het verscheuren ben. Ik heb de schaar erbij gepakt, zo georganiseerd ben ik als ik mezelf een concreet doel heb gesteld. Driftig baan ik me een weg door stapels en heuvels waarin tijd maar geen logica huist.

Twee uur later ligt de vloer bezaaid met krantenknipsels in formaten groot en klein, tijdschriften waarvan de dikte de hoeveelheid aan ezelsoortjes verraadt en wederom bonnetjes, waarover je, ontdekte ik halverwege, een boel over het leven kunt aflezen. Of heel specifiek: ‘Twee citroenen, een zakje vanillepoeder en zelfrijzend bloem’, toen ik een citroentaart wilde bakken maar faalde omdat de taartvorm eigenlijk geen taartvorm was maar een hele ondiepe schaal met een ribbelrandje. Er moest natuurlijk een moment komen dat iemand in de winkel de twee keukenattributen met elkaar zou verwarren; ik stond toevallig in de buurt toen dat moment zich aandiende. Ik heb daarna nog wel een citroentaart gemaakt die lukte, eigenlijk twee, maar welke ingrediënten ik toen gebruikte weet ik niet, het originele bonnetje heb ik niet. Of wel. Ik keek naar het onaangetaste deel van de kamer en onderdrukte de neiging om al wat sereen was ruw te verstoren.

Toen het rondslingerende papier zich eenmaal uit mijn leven had gewist, wist ik dat ik nog verder het verleden in moest duiken. Oude agenda’s die ik zwoor nooit weg te gooien leken bij nadere inspectie nogal, hoe zeg je dat, nietszeggend. Ik gaf mezelf niet bepaald bloot. In de meeste met zwarte fineliner opgetekende feiten – ‘college wetenschapsfilosofie, zaal 1.10′ – school geen enkele herinnering, die een emotie opwekte, of een anekdote verlevendigde. Niets deed me terugdenken aan een bepaalde studiegenoot en ik vroeg me af of dat kwam door mijn slechte, selectieve geheugen of de kleurloosheid van die enkele studiegenoot die ik tijdens wetenschapsfilosofie bevriendde. Mensen kwamen op dat punt mijn leven in met de snelheid van een teug slappe koffie in de pauze, en verdwenen minstens zo snel. En toch waren er sommige zinnen, vooral in jaargang 2008-2009, die herinneringen naar boven brachten, hoe algemeen ze aanvankelijk leken. Een korte verwijzing naar een locatie voerde me terug naar een moment dat eigenlijk geen locatie nodig had om herinnerd te worden. De agenda’s bleven.

Van DNA tot muziek: The Who’s ‘Baba O’Riley’

Als artiesten eenmaal iets in hun hoofd hebben gehaald, dan lijkt verdere discussie zinloos. “Hier moet een viool”, moet in de studio hebben geklonken. Geen voor de hand liggende keuze, om een ‘klassiek’ instrument te gebruiken in een rocknummer. “Ik hoor hier echt een viool”, klinkt het nogmaals. Er volgt geen reactie en er wordt wat heen en weer geschoven op stoelen. Een van de bandleden grijpt in een reflex naar z’n sigaretten voor een al dan niet verdiende pauze, een ander geeft aan dat hij het allemaal wel best vindt, en controleert meteen maar of er drank voorradig is. Twee bandleden en een producer blijven over. “Wie had je dan in gedachten?”, vraagt er iemand. Keith Moon, groots drummer en professioneel instrumentvernieler, kijkt op en zegt: “Mijn makker Dave Arbus, die is violist. Die kan dat wel.” De band besluit ervoor te gaan. “I was friendly with Keith Moon, who used to turn up and sit in with the band I was with, East of Eden”, aldus Dave Arbus, die in een documentaire over The Who herinneringen ophaalt aan het moment dat Keith hem voor ‘Baba O’Riley’ vroeg (vanaf 4:00). Het is 1971 als The Who aan hun vijfde album Who’s Next werkt, een plaat die door veel fans als beste album van de band zal gelden.

De viool is lang niet het enige in ‘Baba O’Riley’ dat opvalt – live zou het instrument zelfs worden vervangen door een mondharmonica. De vioolsolo die Dave Arbus inspeelde was geïnspireerd op klassieke Indiase muziek, waarmee gitarist Pete Townshend zijn spirituele mentor Meher Baba wilde eren. Deze Indiase goeroe van Iraanse afkomst had de gitarist al vaker geïnspireerd; Townshend verwerkte ideeën van de goeroe eerder al in rockopera Tommy (1969) en zou voor de tweede rockopera van de band, Quadrophenia (1973), eveneens teruggrijpen naar de symboliek van de geestelijke.

De Lowrey Berkshire Deluxe TBO-1 organ van Pete Townshend

De synthesizer, tot dan toe geen vaste speler op de rockbühne, bleek een perfect middel om Meher Baba zelf door te laten klinken in The Who’s muziek. Townshend wilde namelijk diens biometrische data (DNA-kenmerken) invoeren in het instrument, dat naar aanleiding daarvan muziek zou genereren. Ik herhaal: Townshend wilde Meher Baba’s DNA invoeren in de synthesizer, die dat tot muziek zou transformeren. Een stuk muziek dat op basis van iemands ‘vitale levensinformatie’ – leeftijd, lengte, gewicht, etcetera – was geconstrueerd, hoe zou dat klinken? Het moet een opwindende gedachte zijn geweest voor Townshend, die met het vreemde en tegelijk briljante idee voor een behoorlijk dilemma stond. Klonk dit eigenlijk wel als… muziek? Wat bedoeld was als basis voor ‘Baba O’Riley’ – levensgegevens van Meher Baba omgezet in een melodietje – werd uiteindelijk als inspiratie gebruikt voor de partij die Townshend zelf op een Lowrey Berkshire Deluxe TBO-1 organ zou inspelen (zie hierboven). Minimalistisch componist Terry Riley gold hierbij eveneens als inspiratiebron die, als we Townshend moeten geloven, de meest gave experimentele effecten op zijn synthesizer creëerde. Achteraf is het geschuif met stoelen na Keith Moons idee voor de vioolsolo aanstellerij vergeleken bij het krankzinnige plan van Townshend.

Dat ‘Baba O’Riley’, zoals de titel al aangeeft, een ode was aan respectievelijk een goeroe en een minimalist, hoor je eigenlijk niet eens terug als die enorm kenmerkende gitaarriff na een paar ondefinieerbare maten met een wirwar aan toonladders (DNA!) eenmaal wordt ingezet. Zelfs de krachtige betekenis van het nummer werd door dat herkenbare intro en die epische riff ondergesneeuwd. En dat terwijl Townshend, zoals te zien in eerdergenoemde documentaire (vanaf 3:36), de boodschap óók zo belangrijk leek te vinden:

For me, that whole notion of teenage wasteland, it’s not about getting wasted, it’s about waste… It’s about wasted life, wasted opportunities, wasted years, and I take full responsibility for the fact that my generation complained abut the state of the planet, and did nothing to change it.

Het concept voor het nummer was uiteindelijk dat ene basisintro, gebaseerd op de idee dat elke mens op aarde een unieke muzikale melodie in zich droeg die hen perfect ‘beschreef’. The Who had het ambitieuze maar onhaalbare idee opgevat om hiermee live een wervelende show neer te zetten. Om mensen uit het publiek het podium op te trekken om vervolgens hun vitale gegevens in te voeren in een synthesizer. De biometrische data van de gelukkige, en ik vermoed, angstige fan zou dan worden vertaald naar een muzikaal thema waarop het nummer verder konden worden opgebouwd. Het was een idee dat later zou uitgroeien tot The Lifehouse Method: software waarmee je inderdaad ‘muzikale portretten’ kon genereren. Toch kan ik me voorstellen dat de meeste The Who-fans het allemaal wel best vonden, dat ze die viool aan het eind inderdaad vrij uniek vonden klinken, en die synthesizer héél baanbrekend, maar hoe dan ook met opgeheven vuist de beroemde kreet “Teenage Wasteland!” luidruchtig meezongen, onbewust wetende dat de songtekst daadwerkelijk over hen ging. Figuurlijk, niet letterlijk.

Dit artikel verscheen zaterdag 15 maart 2014 op dagelijks muziekblog Nummer van de Dag.

Linkpakket / 22

Het is lente! Vlug genieten van de zon voordat het volgende week weer gaat regenen…

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste:

Afgelopen weekend vierde de wereld Internationale Vrouwendag. We moeten stil blijven staan bij vrouwen die onze steun en aandacht nodig hebben, want deze confronterende cijfers zeggen genoeg.

De boekenweek ging van start. En omdat deze heuglijke dag samenviel met vrouwendag, werd er weer een hoop gekletterd over vrouwen en literatuur. Jamal Ouariachi’s seksistische ‘betoog’ werd terecht neergehaald door Lieke Marsman, en de bijdrage van Sanne van Oosten aan deze discussie is ook het lezen waard.

Het nieuws achter het nieuws. Diepgravende journalistiek vind je voortaan op vox.com.

Peggy Olsen is mijn favoriete Mad Man-personage. Hier lees je een interview met de actrice die haar speelt, de sympathieke Elisabeth Moss.

Een van mijn favoriete chefs, Mark Bittman, houdt een grappig pleidooi over varen op een cruise: “The unhip, unexpected joys of cruising.” Als je het nog nooit hebt gedaan, dan weet je niet waar je het over hebt (oké, misschien een beetje).

Lena Dunham (Girls) schitterde afgelopen weekend in Saturday Night Live. Biblical Movie! Lees ook het verslag van haar keynote speech op SXSW.

Geweldig idee (waar helaas alleen Amerikanen aan mogen deelnemen): een treinreis voor schrijvers. Het kan met Amtrack residency.

Jawel, Afrika is zó groot.

“After the show we go backstage where I meet Brad and Angelina. Brad Pitt smells amazing, like nothing I’ve ever smelled. (…) Angelina is gorgeous and elegant and they are like The Sun and The Moon.” Heerlijk verhaal van Jennifer Lawrence’ vriendin, die meeging naar de Oscars (via @annewagemaker).

Tien banen die niet meer bestaan (de meesten wegens technologische vooruitgang). Welke zouden er over tien jaar (2024) niet meer bestaan? Social media goeroe?

Sweet revenge.

Als je je huis écht bijzonder wil maken, doe je dit.

Hasbeens, tóch wil ik ze.

Linkpakket / 21

Klassiekers uit de schilderkunst gecombineerd met Google Street View levert adembenemende plaatjes op (via @WilmaH).

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste: 

Even terugkijken: Hier is Adriaan van Dis (met dank aan DWDD). Gasten waren dit keer schrijver Juan Gabriel Vasquez, schrijfster Helga Ruebsamen en historicus Simon Schama.

De toestand in Oekraïne niet zo gevolgd? Heel wat media zetten het op een rij voor je: zoals BuzzFeed, nrc.nl en The Guardian.

Er is een indrukwekkende gedenkplaats (-ruimte?) in Utøya, Zweden in de maak.

Zo ziet de Barbie met ‘echte’ maten er uit.

De beste Oscar After Party foto’s. Jennifer Lawrence en Larry David! Stevie Nicks en Bill Murray! (En de selfie die je niet had kunnen missen.)

Meer Oscars: alle jurken die Meryl Streep naar het festijn droeg.

Prachtige beelden van trekkende dolfijnen en walvissen, gemaakt door een drone.

Suzanne Heintz ageert tegen de norm dat ze allang getrouwd had moeten zijn. Met kunst. Ze is al veertien jaar aan het rondreizen met een familie mannequins.

How novels widen your vision.

Onder de sterren slapen in Zuid-Afrika doe je zo. Thailand is je andere dromerige vakantiebestemming.

Tien punten voor de ontwerpers van deze eekhoornvoederbakjes.

Dit badmeubel.

Chunky Chocolate Buckwheat Granola. Maar dan heb je ook wat.

Folklore

Macedonische vrouwen en meisjes in klederdracht. Foto: Auguste Léon (1913)

Linkpakket / 20

Heel tof: New York in de sneeuw. (Foto: Travis Price – via @pvdp)

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste:

“The late 30s are the sweet spot for strokes of genius.” Kortom: als het klopt dat je pas ergens achter in de dertig piekt, dan heb ik nog even. PFIEUW.

Het ergste aan werkloos zijn is het wantrouwen – treffend betoog in Trouw.

De avocado had er helemaal niet meer moeten zijn. Maar is er (gelukkig) nog wel.

“Hoe was jouw dag?” – “Ja, wel oké.” “Nog iets bijzonders gebeurd?” – “Neuh.” Herkenbaar, als je kinderen hebt? Meer uit dagelijkse gesprekjes halen doe je zo.

Toen en nu: baasjes en hun huisdieren.

Goede editor die dit in elkaar flanste: nieuwslezer Brian Williams & vrienden doen ‘Rapper’s Delight’ van The Sugarhill Gang.

Lupita Nyong’o snapt kleding.

Er bestaat niet zoiets als ‘schrijven voor kinderen’. Aldus Tolkien.

Soundboardt mensen, ter ere van Beyoncé’s laatste album.

De soundtrack van Wes Andersons The Grand Budapest Hotel stream je hier. Heerlijk, die onderliggende Oost-Europese klanken.

Echt koud is het deze winter niet, maar opwarmen na een lange wandeling doe ik het liefst met soep. Yummly heeft zo veel recepten waar je uit kan kiezen!

Haha! Thuiswerken valt onder de grootste omerta van de kantoortuin. Met strakke protocollen: ’s ochtends om 8 uur mailen en rond lunchtijd een actielijst sturen met dingen erop waar je niet over gaat. Dat is omdat iedereen wil ‘thuiswerken’, ook de baas. Niemand heeft er belang bij dat het bedrog uitkomt. ‘Thuiswerken’ is heerlijk.

Deze spiegel.

Linkpakket / 19


World Press Photo of the Year 2013
.

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste:

Leestip op De Correspondent: het failliet van de Nederlandse werlozenindustrie.

Ze worden nog steeds gemaakt, mooie magazines. (Persoonlijk favoriet: Kinfolk).

Waarom krijgen slimme mensen gezondere kinderen?

Insecten voor menselijke consumptie, wen alvast maar aan het idee.

A writer is someone who pays attention to the world — a writer is a professional observer. Susan Sontag over schrijven en het doel van literatuur.

The Writer’s Room: de schrijfkamers van vijf schrijvers die dit jaar een boek uitbrengen.

In CODA kan je tussen maart en juni een tentoonstelling bezoeken over A. den Doolaard – zwerver, schrijver, journalist én Ohrid-gek.

Zeven essentiële boeken over muziek, emotie en het brein (via Brain Pickings).

Ha! ‘Eye Of The Tiger’ op een matrix printer (via @mirificare).

Jimmy Fallon en Jonah Hill. Of Jimmy Fallon en Will Smith. Of met Justin Timberlake.

De leukste #iseefaces in tijden: unexpected ninja turtle.

De Nikes mét power laces uit Back to the Future worden daadwerkelijk nagemaakt.

Het dansje uit Girls s3e7 leren? Dat kan.

Linkpakket / 18

Lena Dunhams boek Not That Kind Of Girl komt dit najaar uit. Heel erg benieuwd.

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste:

30 seconden-testje voor het brein: ben je meer rechtsbreinig of linksbreinig?

The Great Language Game: raad de taal! (Ik wist vooral welke taal het níet was, maar oké.)

Beroemdheden lezen onaardige tweets over henzelf voor bij Jimmy Kimmel. Hilarisch. (Hier ook.) (En hier.)

Het tweede seizoen van House of Cards wordt vandaag in zijn geheel op Netflix gezet. Ik vind Claire een van de meest interessante personages en daarbij vind ik het erg leuk om te lezen dat Robin Wright voor dit seizoen ook op de regisseursstoel gaat zitten.

Speaking of which… Janneke Vreugdenhil van NRC maakte Freddie’s ribbetjes na, waar Frank Underwood zo gek op is.

Dit is de meest geraadpleegde historische filmdatabase van de wereld (via @EricHennekam).

Niet erg schokkend, maar toch: FOX News en diversiteit.

Henry Thomas die auditie doet voor de rol van Elliot in E.T. Wat een talent.

Deze sunlight pills lijken me wel wat. Alleen al om naar te kijken.

Laten we meisjes geven wat ze écht willen.

En nu we het er toch over hebben: zo kan het voelen om vrouw te zijn.

Dit huis in Chile!

Mooie portretten van bibliotecarissen.

Linkpakket / 17

Zo verlaten én mooi zag je het Roemeense platteland en diens bewoners nog nooit. Dat heeft fotojournalist Tamas Dezso mooi gedaan (via @laurenscollee).

…en 13 andere linkjes die je de afgelopen week miste: 

Schaamteloze zelfpromotie, maar alleen omdat ik echt heel trots ben op de zevendelige documentaireserie van de NTR waaraan ik heb mee mogen werken: Na de bevrijding. Vorige week vrijdag werd de eerste aflevering, ‘Thuiskomst’, uitgezonden op Nederland 2 – kijk de aflevering hier terug. Vanavond aflevering twee, ‘De afrekening’!

Amerikaans acteur Philip Seymour Hoffman overleed als gevolg aan een overdosis. Nrc.nl besteedde aandacht aan zijn drie beste rollen, in de films Happiness (1998), Capote (2005) en The Master (2012). Een (pijnlijke) reconstructie van zijn laatste dagen lees je hier.

Journalisten in Sotsji twitteren erop los: aan de hotels waarin ze verblijven mankeert van alles.

Zo ontstond de opstand in Oekraïne – correspondent en Lviv-kenner Michiel Driebergen legt het als gastauteur op De Correspondent haarfijn voor je uit.

Goed stuk in The Guardian over het schaamhaar van de vrouw: “Feminism is about giving women choice, and surely there is no choice more central to the cause than what she does with her vagina. I hope bikini waxes are over in the fashion sense so that women no longer feel they have to get them to appear trendy, but it seems fair enough for them still to exist. So, yes, I declare them Over. But they will always be an option.”

Wat een vrouw: Sharon Jones over kanker, de ziekte waar ze het afgelopen jaar mee te maken kreeg, en haar nieuwe album Give The People What They Want.

Ook het interview met Stevie Nicks deze week in The New York Times is aan te raden. Ik ben erg benieuwd naar de docu In Your Dreams over de totstandkoming van haar gelijknamige album uit 2011.

Het vermeende misbruik van Woody Allen bij zijn geadopteerde dochter Dylan Farrow heeft veel stof doen opwaaien. In dat licht is, wat je er ook van vindt, dit artikel over eerdere aantijgingen jegens Bill Cosby erg interessant.

Een hele generatie Nederlandse kinderen is verpest door gabber. Het is niet anders.

Online de theremin leren bespelen: wow! Lees meer over het bijzondere instrument op muziekblog Nummer van de Dag. 

100 Books to Read in a Lifetime, en natuurlijk zit Le Petit Prince (1943) ertussen.

Enge foto: een bijeenkomst van de Mickey Mouse Club in 1930.

Slimme, slimme toiletjuffrouw. 

Linkpakket / 16

Er zijn alweer zoveel nieuwe afleveringen van Comedians In Cars Getting Coffee – ik loop een beetje achter. Perfect tijdens werkontwijkend gedrag.

Afgelopen zondag kon je kijken naar de eerste aflevering van Jelle Brandt Corstius’ nieuwe reisserie De bergen achter Sotsji en die was erg de moeite waard. Kijk hem terug via uitzendinggemist.nl, zolang het kan.

Over Sotsji gesproken, Holland Doc 24 houdt een interessante themaweek: wie is er bang voor homo’s? Afgelopen dinsdag zag ik Out Therehet eerste deel van Stephen Fry’s tweedelige documentaire over wereldwijde homohaat. Zéker terugkijken.

Indrukwekkende foto’s van de rellen in Kiev, Oekraïne.

Folkzanger Pete Seeger overleed op 94-jarige leeftijd. Hij was een voorbeeld voor veel grote artiesten, zoals Bruce Springsteen.

Deze terminaal zieke vader laat servetten met een handgeschreven berichtje achter voor zijn dochter, voor in haar lunchtrommel, elke dag één tot aan haar afstuderen (via @heleensittig).

Alle plaatsen waar Tom Waits over zong (via @JeroenHouben).

Voorgoed naar Mars: Wim Dijkshoorn (20) maakt grote kans om de reis der reizen te maken.

Deze donkerblauwe (blauwgroene?) schoenen.

Eén van de grappigste memes op Twitter deze week: D66’er Willem Bos die zichzelf photoshopte op foto’s om betrokken te lijken, waarna heel Twitter hem op de meest bizarre plekken ‘betrokken’ liet zijn.

Niet bakken is altijd makkelijker dan wel bakken. Maar je moet wel van de combinatie pindakaas en chocola houden.

Coolste eend ooit.

Deze boomhut! Of deze.